இது, கற்காலம் முதல் 1947 சுதந்திரம் வரை இந்திய வரலாற்றைக் காலவரிசைப்படி சொல்லும் தமிழ் லைஃப்ஸ்டைல் தொடரின் 7-ஆம் பகுதி.
இந்தத் தொடரின் 6-ஆம் பகுதியில், வேதப் பண்பாடு கங்கைச் சமவெளிக்கு நகர்ந்ததையும், இனக்குழுக்கள் நிலம் சார்ந்த "ஜனபதங்களாக" நிலைபெற்றதையும் பார்த்தோம். அந்தச் சிறிய அரசுகள் மதில் சூழ்ந்த நகரங்கள், நிலையான படைகள், வரி வசூல், இந்தியாவின் முதல் நாணயங்கள் கொண்ட பெரிய அரசுகளாக வளர்ந்த கதைதான் இந்தப் பகுதி.
பண்டைய நூல்கள் அவற்றில் பதினாறைப் "மகாஜனபதங்கள்" (பெரும் நாடுகள்) என்று நினைவுகூர்கின்றன. ஏறத்தாழ இரண்டு நூற்றாண்டுகளுக்குள், தெற்கு பீகாரில் இருந்த மகதம் என்ற ஒரே அரசு மற்ற பலவற்றையும் விழுங்கிவிட்டது. புத்தரின் சமகாலத்தவரான பிம்பிசாரர் தொடங்கி, மாவீரன் அலெக்சாண்டரின் படைவீரர்களையே பின்வாங்க வைத்ததாகச் சொல்லப்படும் செல்வச் செழிப்பு மிக்க நந்தர்கள் வரை அந்த எழுச்சியின் கதையைப் பார்ப்போம்.
தேதிகள் பற்றி ஒரு குறிப்பு: இக்காலம் "கி.மு. 600 அளவில்" தொடங்கியது என்பது ஒரு தோராயமான வட்டக் கணக்கு மட்டுமே. கி.மு. 326-இல் அலெக்சாண்டர் வருவதற்கு முந்தைய ஏறக்குறைய எல்லாத் தேதிகளும், புத்தர் எப்போது மறைந்தார் என்பதைப் பொறுத்தே அமைகின்றன; அதுவே இன்னும் விவாதத்தில் உள்ளது.
இக்காலத்தை எப்படி அறிகிறோம்?
முதன்முறையாக, பலவகைச் சான்றுகளை ஒப்பிட்டுப் பார்க்க முடிகிறது. பாலி மொழியிலுள்ள பௌத்த நூல்கள் (நிகாயங்கள், வினய பிடகம்) அரசர்கள், வணிகர்கள், நகரங்கள் பற்றிய உயிரோட்டமான சித்திரத்தைத் தருகின்றன; அவை வாய்மொழியாகக் காக்கப்பட்டு, பல நூற்றாண்டுகள் கழித்தே எழுத்தில் வந்தன. பகவதி சூத்திரம் போன்ற சமண நூல்களும், புராணங்களும் அரச வம்சப் பட்டியல்களைத் தருகின்றன; ஆனால் அவை பெரும்பாலும் ஒன்றுக்கொன்று முரண்படுகின்றன. அலெக்சாண்டரின் படையெடுப்பைக் கிரேக்க, லத்தீன் எழுத்தாளர்கள் விவரிக்கிறார்கள். கோட்டை நகரங்கள், பளபளக்கும் கருப்பு மட்பாண்டம், அச்சுக் குத்திய நாணயங்கள் ஆகியவற்றை அகழாய்வு தருகிறது.
பதினாறு மகாஜனபதங்கள்
பௌத்த நூலான அங்குத்தர நிகாயம் தரும் பட்டியலே மிகப் பிரபலமானது. வடமேற்கு எல்லையிலிருந்து வங்காளத்தின் விளிம்பு வரை, தெற்கே கோதாவரி வரை பரவியிருந்த அந்தப் பதினாறு நாடுகளும் அவற்றின் தலைநகரங்களும்:
- அங்கம் – சம்பா (பாகல்பூர் அருகே)
- மகதம் – கிரிவ்ரஜம் / ராஜகிருகம் (இன்றைய ராஜ்கிர்)
- காசி – வாரணாசி
- கோசலம் – சிராவஸ்தி, சாகேதம், அயோத்தி
- வஜ்ஜி (விருஜ்ஜி) – வைசாலி
- மல்லம் – குசிநாரா, பாவா
- சேதி – சுக்திமதி
- வத்சம் – கௌசாம்பி (பிரயாக்ராஜ் அருகே)
- குரு – இந்திரப்பிரஸ்தம்
- பாஞ்சாலம் – அஹிச்சத்ரம், காம்பில்யம்
- மத்ஸ்யம் – விராடநகரம் (இன்றைய பைராட், ராஜஸ்தான்)
- சூரசேனம் – மதுரா
- அஸ்மகம் (அஸ்ஸகம்) – போதனம் (கோதாவரிக் கரை)
- அவந்தி – உஜ்ஜயினி, மாகிஷ்மதி
- காந்தாரம் – தட்சசீலம் (டாக்சிலா)
- காம்போஜம் – காந்தாரத்தை ஒட்டிய எல்லை நாடு
"பதினாறு" என்பதைத் துல்லியமான கணக்கெடுப்பாகக் கொள்ளக் கூடாது. சமண நூலான பகவதி சூத்திரமும் பதினாறு பெயர்களைத் தருகிறது; ஆனால் அதில் வங்கம், மலயம், மாளவம், லாடம் போன்ற வேறு பெயர்கள் இடம்பெறுகின்றன. இப்பட்டியல்கள் வெவ்வேறு காலங்களில் தொகுக்கப்பட்டவை என்றும், இவற்றைத் தவிர இன்னும் பல சிறிய ஜனபதங்கள் இருந்தன என்றும் உபிந்தர் சிங் போன்ற வரலாற்றாசிரியர்கள் சுட்டுகிறார்கள்.
தமிழ் வாசகர்களுக்கு ஒரு சுவையான விவரம்: பட்டியலில் தெற்கே உள்ள ஒரே நாடு அஸ்மகம், அதுவும் கோதாவரிக் கரையில்தான். அதற்குத் தெற்கே, இன்றைய தமிழ்நாடு உள்ளிட்ட தென்னிந்தியா இந்த வட இந்திய நூல்களின் கண்ணில் படவில்லை. ஆனால் அங்கும் அதே காலத்தில் பெருங்கற்காலப் புதைவிடங்களும் இரும்புத் தொழிலும் செழித்த தனி உலகம் இருந்தது.
அரசுகளும் "குடியரசுகளும்"
மகதம், கோசலம், வத்சம், அவந்தி உள்ளிட்ட பெரும்பாலான மகாஜனபதங்கள் முடியாட்சிகள். அரசுரிமை பரம்பரையாக வந்தது; அரசர் நிலையான படையை வைத்திருந்தார், அமைச்சர்கள் மூலம் ஆண்டார், விவசாயிகள், வணிகர்கள், கைவினைஞர்களிடம் வழக்கமான வரி வசூலித்தார்.
மற்றவை கண-சங்கங்கள். இவற்றைப் பலர் "குடியரசுகள்" என்கிறார்கள்; ஆனால் "சிலராட்சி" என்பதே பொருத்தமானது. ஆளும் குலத்தின் குடும்பத் தலைவர்கள் எல்லோருமே தங்களை "ராஜா" என்று அழைத்துக்கொண்டனர்; "சந்தாகாரம்" என்ற மன்றத்தில் கூடி விவாதித்தனர், தேவைப்பட்டால் வாக்களித்தனர். வைசாலியை மையமாகக் கொண்ட, லிச்சவிகள் தலைமையிலான வஜ்ஜிக் கூட்டமைப்பு, புத்தரின் இறுதிச் சடங்குகளைச் செய்த குசிநாராவின் மல்லர்கள், புத்தர் பிறந்த கபிலவஸ்துவின் சாக்கியர்கள் ஆகியோர் முக்கியமானவர்கள்.
பெண்களுக்கும் உழைப்பாளிகளுக்கும் அடிமைகளுக்கும் இந்த மன்றங்களில் இடமில்லை; எனவே இவை இன்றைய பொருளில் ஜனநாயகங்கள் அல்ல. ஆனாலும், வஜ்ஜியர்கள் அடிக்கடி ஒற்றுமையாகக் கூடி, முதியோரையும் மரபுகளையும் மதிக்கும் வரை அழிய மாட்டார்கள் என்று புத்தர் மகாபரிநிப்பான சுத்தத்தில் சொல்கிறார். புத்தரும் மகாவீரரும் கணக் குடும்பங்களில் பிறந்தவர்கள் என்பதும் குறிப்பிடத்தக்கது.
இரண்டாம் நகரமயமாக்கம்
ஹரப்பா நகரங்கள் மறைந்து ஆயிரம் ஆண்டுகளுக்கும் மேல் கழித்து, கங்கைச் சமவெளியில் மீண்டும் நகரங்கள் எழுந்தன. இதை வரலாற்றாசிரியர்கள் "இரண்டாம் நகரமயமாக்கம்" என்கிறார்கள். ஏறத்தாழ கி.மு. 6-ஆம் நூற்றாண்டு முதல் ராஜகிருகம், சம்பா, சிராவஸ்தி, கௌசாம்பி, வாரணாசி, வைசாலி, உஜ்ஜயினி போன்றவை அரண்களும் அகழிகளும் கொண்ட நகரங்களாக வளர்ந்தன. இன்றும் புனித நகரமாகத் திகழும் காசியைப் பற்றி எங்கள் வாரணாசி படித்துறைப் பயண வழிகாட்டியில் படிக்கலாம்.
இந்த நகரங்களுக்குப் பின்னால் இருந்தது விவசாய உபரி: நடுக் கங்கைச் சமவெளியின் நெல் சாகுபடி, கி.மு. 6-ஆம் நூற்றாண்டு அளவில் பரவலான இரும்புக் கருவிகள், நதி வழி வணிகம். கைவினைஞர் சங்கங்கள், செல்வந்தக் "கஹபதிகள்", "செட்டிகள்" எனப்பட்ட வணிகர்கள் பற்றி பௌத்த நூல்கள் பேசுகின்றன. இக்காலத்தை அகழாய்வில் அடையாளம் காட்டுபவை இரண்டு:
- வட இந்தியக் கருப்பு மெருகு மட்பாண்டம் (Northern Black Polished Ware, NBPW): கண்ணாடி போலப் பளபளக்கும், மெல்லிய கருப்பு மட்பாண்டம். ஏறத்தாழ கி.மு. 700–200 காலத்தது; கி.மு. 500–300 அதன் உச்சக்காலம். உடைந்தால் செப்பு ஆணிகளால் ஒட்டிப் பயன்படுத்தும் அளவுக்கு மதிப்புமிக்க ஆடம்பரப் பாண்டம் அது. வணிகத்தின் வழியாக இது தமிழ்நாட்டின் கொடுமணல் வரை வந்துள்ளது.
- அச்சுக் குத்திய நாணயங்கள் (punch-marked coins): இந்தியாவின் முதல் நாணயங்கள். பெரும்பாலும் சீரான எடையுள்ள வெள்ளித் துண்டுகள் ("கார்ஷாபணம்"); அவற்றின் மேல் சூரியன், சக்கரம், விலங்குகள், மலை போன்ற குறியீடுகள் தனித்தனி அச்சுகளால் குத்தப்பட்டன. மிகப் பழைய நாணயங்கள் கி.மு. 6 அல்லது 5-ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்தவை என்பது பலரின் கருத்து; சிலர் இன்னும் பிந்தையவை என்கிறார்கள்.
அதே காலகட்டத்தில் தெற்கிலும் நகர வாழ்க்கை துளிர்த்தது. வைகைக் கரையின் கீழடி குடியிருப்பின் தொடக்கத்தைத் தமிழ்நாடு தொல்லியல் துறை கி.மு. 6-ஆம் நூற்றாண்டுக்குக் கொண்டு செல்கிறது; அந்தத் தேதி இன்னும் விவாதத்தில் இருந்தாலும், இந்தியாவில் நகரமயமாக்கம் ஒரே இடத்தில் மட்டும் நிகழவில்லை என்பதை அது நினைவூட்டுகிறது.
ஹர்யங்க வம்சம்: பிம்பிசாரரும் அஜாதசத்ருவும்
புத்தரின் காலத்தில் நான்கு பெரும் முடியாட்சிகள் ஆதிக்கம் செலுத்தின: பிம்பிசாரரின் மகதம், பிரசேனஜித்தின் கோசலம், உதயணனின் வத்சம், "சண்ட" (கொடிய) பிரத்யோதனின் அவந்தி. உதயணன்–வாசவதத்தை காதல் கதை பின்னாளில் தமிழின் பெருங்கதை வரை பயணித்தது என்பது தமிழ் வாசகர்களுக்குத் தெரிந்த விஷயம்.
பிம்பிசாரர் (மரபுவழிக் கணக்கில் ஏறத்தாழ கி.மு. 544–492) போரையும் திருமணத்தையும் அரசியல் கருவிகளாகப் பயன்படுத்தினார். கிழக்கே அங்க நாட்டை வென்று, சம்பா என்ற நதித் துறைமுகத்தைக் கைப்பற்றினார். கோசல மன்னன் பிரசேனஜித்தின் சகோதரி கோசலதேவியை மணந்தபோது காசியின் ஒரு கிராம வருவாய் சீதனமாக வந்தது; லிச்சவி இளவரசி செல்லனாவையும் மணந்தார். அவந்தி மன்னன் பிரத்யோதனுக்குச் சிகிச்சை அளிக்கத் தன் அரச மருத்துவர் ஜீவகரையே அனுப்பினார்.
பௌத்த மரபுப்படி, அவர் மகன் அஜாதசத்ரு (ஏறத்தாழ கி.மு. 492–460) தந்தையைச் சிறையிலிட்டுப் பட்டினி போட்டுக் கொன்றார். காசிக்காகக் கோசலத்துடன் போரிட்டார்; பின்னர் வஜ்ஜியர்கள் மீது நீண்ட போர் தொடுத்தார். அவருடைய அமைச்சர் வஸ்ஸகாரர் வஜ்ஜியர்களிடையே பிளவை உண்டாக்கியதாகப் பிற்கால மரபு சொல்கிறது. கற்களை வீசும் "மகாசிலாகண்டகம்" என்ற எறிபொறி, தண்டாயுதம் பொருத்திய "ரதமுசலம்" என்ற தேர் ஆகிய போர்க் கருவிகளை அவர் பயன்படுத்தியதாகச் சமண நூல்கள் கூறுகின்றன. ஆற்றின் அக்கரையில் இருந்த வஜ்ஜியர்களைக் கண்காணிக்க, கங்கைக் கரையில் பாடலிகிராமம் என்ற ஊரில் கோட்டை கட்டினார்.
ராஜகிருகமும் பாடலிபுத்திரமும்
மகதத்தின் முதல் தலைநகரான ராஜகிருகம் (ராஜ்கிர்), ஐந்து மலைகள் சூழ்ந்த பள்ளத்தாக்கில் அமைந்த இயற்கைக் கோட்டை. சுண்ணாம்புச் சாந்து இல்லாமல் பெரும் பாறைகளை அடுக்கிக் கட்டிய அதன் "சைக்ளோப்பியன் மதில்" (இந்தக் கட்டுரையின் முகப்புப் படம்) கி.மு. 6–5-ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்தது என்று இந்தியத் தொல்லியல் துறை (ASI) குறிப்பிடுகிறது; அது ஏறத்தாழ 40 கி.மீ. நீளம் கொண்டது என்று பரவலாகச் சொல்லப்படுகிறது.
அஜாதசத்ருவின் மகன் உதயின் தலைநகரைப் பாடலிகிராமத்தைச் சுற்றி வளர்ந்த பாடலிபுத்திரத்துக்கு (இன்றைய பாட்னா அருகே) மாற்றியதாக மரபு கூறுகிறது. கங்கையும் சோணையும் சந்திக்கும் இடத்தில் அமைந்த அது, நீர் அரணாகவும் வணிக மையமாகவும் விளங்கியது; பின்னாளில் நந்தர், மௌரியர், குப்தர் ஆகியோரின் தலைநகரமும் அதுவே.
சிசுநாகர்களும் நந்தர்களும்
தந்தையைக் கொன்ற அரசர்களின் தொடர்ச்சியால் வெறுப்படைந்த மக்கள், ஹர்யங்கர்களை அகற்றி சிசுநாகன் என்ற அதிகாரியை அரசனாக்கியதாகப் பௌத்த வரலாற்று நூல்கள் சொல்கின்றன. அவர் அவந்தியின் பிரத்யோத வம்சத்தை முறியடித்து, மகதத்தின் பெரும் போட்டியாளரை ஒழித்தார். அவர் மகன் காலாசோகனின் காலத்தில் இரண்டாம் பௌத்த மாநாடு வைசாலியில் நடந்ததாகக் கூறப்படுகிறது.
கி.மு. 4-ஆம் நூற்றாண்டின் நடுவில் மகாபத்ம நந்தர் ஆட்சியைக் கைப்பற்றினார். அவர் தாழ்ந்த குடியில் பிறந்தவர் என்பதில் எல்லா மரபுகளும் ஒத்துப்போகின்றன. புராணங்கள் அவரைச் "சர்வ க்ஷத்ராந்தகன்" (எல்லா க்ஷத்திரியர்களையும் அழித்தவன்), "ஏகராட்" (ஒரே பேரரசன்) என்கின்றன. கலிங்கத்தில் ஒரு "நந்தராஜா" கால்வாய் வெட்டியதாகக் காரவேலனின் ஹாத்திகும்பா கல்வெட்டு குறிப்பிடுகிறது.
கடைசி நந்தரான தன நந்தர் பெருஞ்செல்வத்துக்கும் கடும் வரிவிதிப்புக்கும் பெயர் போனவர். அவரிடம் 20,000 குதிரை வீரர்கள், 2,00,000 காலாட்படையினர், 2,000 தேர்கள், 3,000 யானைகள் இருந்ததாகக் கிரேக்க வரலாற்றாசிரியர் கர்ட்டியஸ் எழுதுகிறார்.
சங்க இலக்கியத்தில் நந்தர் செல்வம்
வியப்பூட்டும் விதமாக, நந்தர்களின் புகழ் தமிழ்நாடு வரை எட்டியிருந்தது. சங்கப் புலவர் மாமூலனார், பொருள் தேடிப் பிரிந்த தலைவன் நாடிச் சென்ற செல்வத்தைப் பற்றித் தலைவி வியப்பதாக இப்படிப் பாடுகிறார்:
"பல் புகழ் நிறைந்த வெல் போர் நந்தர்
சீர் மிகு பாடலிக் குழீஇ, கங்கை
நீர்முதல் கரந்த நிதியம்கொல்லோ?"
– அகநானூறு 265 (4–6)
பல புகழும் வெற்றிப் போர்த் திறனும் கொண்ட நந்தர்கள் சிறப்புமிக்க பாடலிபுத்திரத்தில் திரட்டி, கங்கை நீரின் அடியில் மறைத்து வைத்த செல்வம் போன்றதோ அது? என்பது பொருள். "நந்தன் வெறுக்கை (செல்வம்) எய்தினும்" என்று அகநானூறு 251-இலும் அவர் குறிப்பிடுகிறார். இது வரலாற்றுப் பதிவு அல்ல, ஒரு கவிதை உவமை மட்டுமே; புதையல் பற்றிய கதையை உண்மை என்று கொள்ள முடியாது. ஆனாலும், கங்கைக் கரையின் செய்திகள் வணிகர்கள் வழியாகத் தமிழகம் வரை பயணித்திருந்தன என்பதற்கு இது அழகான சான்று. இந்தத் தொகுப்புகள் பற்றி எங்கள் சங்க இலக்கியக் கட்டுரையில் விரிவாகப் படிக்கலாம். பின்னாளில் மௌரியப் பேரரசர் அசோகரின் கல்வெட்டுகள் சோழர், பாண்டியர், கேரளபுத்திரர், சத்தியபுத்திரர் ஆகியோரைத் தம் எல்லைக்கு அப்பாற்பட்ட அண்டை நாட்டவராகக் குறிப்பிடுவதையும் பின்வரும் பகுதிகளில் பார்ப்போம்.
மகதம் ஏன் வென்றது?
- இரும்பு: தெற்கு பீகார் மலைகளிலும் அருகிலுள்ள சோட்டா நாக்பூர் பீடபூமியிலும் வளமான இரும்புத் தாது இருந்தது; சிறந்த ஆயுதங்களும் கருவிகளும் கிடைத்தன.
- வளமான நிலம்: பருவமழை நனைக்கும் வண்டல் சமவெளி நெல் விளைச்சலில் பெரும் உபரியைத் தந்தது; அதுவே வரி வருவாய்.
- நதிகள்: கங்கை, சோணை, கண்டகி ஆகியவை வணிகத்துக்கும் படைகளுக்கும் நெடுஞ்சாலைகள்; ராஜகிருகத்தை மலைகளும் பாடலிபுத்திரத்தை நீரும் காத்தன.
- யானைகள்: கிழக்குக் காடுகள் மரத்தையும் போர் யானைகளையும் தந்தன; நந்தர்களின் யானைப்படை கிரேக்கர்களையே அச்சுறுத்தியது.
- லட்சியமிக்க அரசர்கள்: வேத உலகின் விளிம்பில் இருந்த மகதத்தின் குறைந்த வைதிகச் சமூகம், நந்தர் போன்ற "வெளியாட்கள்" உயர வழிவிட்டிருக்கலாம் என்று சில வரலாற்றாசிரியர்கள் கருதுகிறார்கள்.
புத்தரின் தேதிச் சிக்கல்
மேலே உள்ள தேதிகள், புத்தரின் மறைவைக் கி.மு. 544/543 அல்லது கி.மு. 486/483 எனக் கொள்ளும் "நீண்ட காலவரிசையைப்" பின்பற்றுகின்றன. ஆனால் இன்று பல அறிஞர்கள் அதைக் கி.மு. 400 அளவுக்குக் கொண்டுவரும் "குறுகிய காலவரிசையை" ஏற்கிறார்கள். அப்படியானால் பிம்பிசாரரும் அஜாதசத்ருவும் கி.மு. 5-ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்தவர்கள். உறுதியான ஒரே நங்கூரம் கிரேக்கச் சான்று: கி.மு. 326-இல் அலெக்சாண்டர் பியாஸ் நதிக்கரையை அடைந்தபோது நந்தர்கள் ஆண்டனர்; ஏறத்தாழ கி.மு. 321-இல் அவர்கள் வீழ்ந்தனர்.
அடுத்த கட்டத்துக்கான மேடை
நகரங்கள், நாணயங்கள், விவாத மன்றங்கள் நிறைந்த இந்த உலகமே வேத வேள்விகளைக் கேள்வி கேட்ட புதிய ஆசிரியர்களை உருவாக்கியது: மகதத்தின் போத்கயாவில் ஞானம் பெற்ற புத்தர், வைசாலி அருகே லிச்சவித் தாய்க்குப் பிறந்த மகாவீரர். இக்காலத்தின் மறுமுனையில், கி.மு. 326-இல் சிந்துவைக் கடந்து, ஜீலம் நதிக்கரையில் போரஸை வென்ற அலெக்சாண்டரின் களைத்த படைவீரர்கள், நந்தர் படையின் கதைகளால் அஞ்சி பியாஸைத் தாண்ட மறுத்ததாகக் கிரேக்க எழுத்தாளர்கள் கூறுகிறார்கள். சில ஆண்டுகளில் சந்திரகுப்த மௌரியர் நந்தர்களிடமிருந்து பாடலிபுத்திரத்தைக் கைப்பற்றினார்.
சுருக்கமாக
- ஏறத்தாழ கி.மு. 6-ஆம் நூற்றாண்டு முதல் ஜனபதங்கள் பெரிய அரசுகளாக வளர்ந்தன; பௌத்தப் பட்டியல் பதினாறு மகாஜனபதங்களைத் தருகிறது, சமணப் பட்டியல் வேறுபடுகிறது.
- மகதம், கோசலம் போன்ற முடியாட்சிகளுடன் வஜ்ஜி, மல்லர், சாக்கியர் போன்ற கண-சங்கங்களும் இருந்தன.
- இரண்டாம் நகரமயமாக்கம், கருப்பு மெருகு மட்பாண்டம், அச்சுக் குத்திய நாணயங்கள் இக்காலத்தின் அடையாளங்கள்.
- ஹர்யங்கர், சிசுநாகர், நந்தர் ஆட்சியில் மகதம் வளர்ந்தது; தலைநகர் ராஜகிருகத்திலிருந்து பாடலிபுத்திரத்துக்கு மாறியது.
- நந்தர் செல்வத்தை மாமூலனார் அகநானூற்றில் பாடியுள்ளார்; கி.மு. 326-க்கு முந்தைய பெரும்பாலான தேதிகள் தோராயமானவை.
அடுத்த பகுதி
8-ஆம் பகுதியில், அரண்மனையைத் துறந்து போத்கயாவில் ஞானம் பெற்று "நடுவழியைப்" போதித்த சாக்கிய இளவரசர் கௌதம புத்தரையும், பௌத்தத்தின் பிறப்பையும் பார்ப்போம்.
ஆதாரங்கள் (Sources)
- Singh, U. (2008), A History of Ancient and Early Medieval India, Pearson
- Thapar, R. (2002), Early India: From the Origins to AD 1300, Penguin
- Sharma, R. S. (2005), India's Ancient Past, Oxford University Press
- Raychaudhuri, H. C. (rev. edn 1996), Political History of Ancient India, Oxford University Press
- Bechert, H. (ed.) (1991–97), The Dating of the Historical Buddha, Vandenhoeck & Ruprecht
- Encyclopaedia Britannica, Magadha; Nanda dynasty
- World History Encyclopedia, Magadha Kingdom
- e-PG Pathshala (INFLIBNET), Mahajanapadas, Rise of Magadha, Nandas, Invasion of Alexander
- Archaeological Survey of India, Patna Circle, Walls of Old and New Rajagriha
- Kulkarni, C. et al. (2020), Northern Black Polished Ware: A Gazetteer, Heritage
- மாமூலனார், அகநானூறு 251, 265 (சங்க இலக்கியம்)
முகப்புப் படம்: மகதத்தின் முதல் தலைநகரான பண்டைய ராஜகிருகத்தின் (ராஜ்கிர், பீகார்) சாந்து இல்லாமல் கற்களை அடுக்கிக் கட்டிய சைக்ளோப்பியன் மதிலின் ஒரு பகுதி. படம்: Indianvagabond, விக்கிமீடியா காமன்ஸ் வழியாக, CC BY-SA 4.0 உரிமத்தின் கீழ்.
